---
title: "Słowniczek pojęć i wyrażeń slangowych z ultralightu i szlaków długodystansowych"
description: "Co to jest cold soaking, cathole, Triple Crown, tarptent albo permit? Zajrzyj do naszego słowniczka pojęć i wyrażeń związanych ze szlakami długodystansowymi."
canonical_url: "https://gramino.pl/blog/slowniczek-ultralight-i-thru-hikingu"
last_updated: "2023-12-07"
---

# Słowniczek pojęć i wyrażeń slangowych z ultralightu i szlaków długodystansowych

Authors: Petra Kovalčíková

Date: 2023-12-07

Co to jest cold soaking, cathole, Triple Crown, tarptent albo permit? Zajrzyj do naszego słowniczka pojęć i wyrażeń związanych ze szlakami długodystansowymi.

Szlaki długodystansowe i związany z nimi ultralekki sprzęt są coraz popularniejsze nie tylko za granicą, ale i u nas. Dziś chyba każdy ma przynajmniej jednego znajomego, który przeszedł Pacific Crest Trail, GR11 przez hiszpańskie Pireneje albo choćby Camino de Santiago. Jeśli sam jesteś jeszcze początkujący, przy słuchaniu ich opowieści może zakręcić ci się w głowie od wrażenia, że mówią w obcym języku.

Duża część pojęć związanych z ultralightem i szlakami długodystansowymi pochodzi z angielskiego. Bywają one jednak na tyle specyficzne, że w zwykłej codziennej rozmowie ich nie usłyszysz, więc nie każdy zna ich prawdziwe znaczenie w świecie thru-hikingu. Dosłowne polskie tłumaczenia nie są zbyt popularne, a co tu dużo mówić – na większości szlaków długodystansowych i tak będziesz rozmawiać z innymi po angielsku, chyba że akurat idziesz czeski szlak Czechia Trail albo słowacki Szlak Bohaterów SNP. Dlatego przygotowaliśmy dla ciebie wyjaśnienia i (bardzo swobodne) definicje najczęściej używanych pojęć i wyrażeń slangowych, które możesz usłyszeć i stosować w kontekście szlaków długodystansowych i (nie tylko) ultralekkiego sprzętu.

## **Pojęcia i wyrażenia slangowe związane ze szlakami długodystansowymi:**

- **Biwak** – Awaryjny sposób noclegu na łonie natury, na przykład pod gołym niebem albo w dowolnym prowizorycznym schronieniu, które zastępuje chatę czy namiot w niesprzyjających warunkach. W kontekście czeskiego prawa rozumie się przez to zwykle nocleg na jedną noc w obniżonym komforcie, bez użycia schronienia i namiotu oraz bez rozpalania ognia.
- **Bounce box** – Paczka z nieużywanym sprzętem, którą wysyła się pocztą przed siebie. Na postoju w mieście wyjmuje się z niej tylko to, co potrzebne na kolejny etap, a resztę wysyła się znowu dalej przed siebie.
- **Bushwhacking** – Przedzieranie się przez zarośnięty, nieprzygotowany szlak albo przez dzicz, w której szlaku nie ma w ogóle; często kończy się drobnymi urazami (nogi podrapane do krwi).
- **Camino** – Ogólnie droga, szlak albo pielgrzymka; często jednak używane jako skrócone określenie Camino de Santiago – Drogi św. Jakuba.
- **Cathole** –  Dołek wykopany w ziemi (najczęściej przeznaczoną do tego [łopatką](/p/sea-to-summit-pocket-trowel)) w celu załatwienia dużej potrzeby.
- **Cold Soaking** – Sposób odżywiania się na szlaku, czyli namaczanie na zimno: odwodnioną żywność zalewa się zimną wodą na kilka godzin przed planowanym posiłkiem. W ten sposób da się przygotować też owsianki, kuskus, zupki chińskie i inne przysmaki. Osoba, która na szlaku żywi się wyłącznie bez kuchenki, to tzw. **stoveless**.
- **Cowboy camping** – Spanie po kowbojsku, czyli spanie pod gołym niebem, bez namiotu i bez jakiegokolwiek dachu nad głową.
- **False Peak** (**fałszywy szczyt**) – Określenie pozornego szczytu, który widzisz, patrząc w górę zbocza, a który okazuje się jedynie płaskim przełamaniem szlaku – dalej ścieżka znowu pnie się pod górę.
- **FKT** – Od angielskiego „[Fastest Known Time](https://fastestknowntime.com/)”, czyli najszybszy znany czas. Długie szlaki są popularne już nie tylko wśród klasycznych hikerów, ale też wśród biegaczy, którzy próbują pobić rekord czasu przejścia lub przebiegnięcia znanego szlaku albo jego części. Istnieje kilka typów FKT i każdy ma swoje własne zasady.
- **Flip-flop** – Sposób przejścia szlaku, w którym pomija się niektóre odcinki i wraca do nich później, a czasem zmienia się też kierunek marszu. Powodem flip-flopa może być na przykład załamanie pogody, dużo śniegu albo zamknięcie szlaku z powodu pożaru.
- **Glissading** – Zjeżdżanie po zaśnieżonym lub oblodzonym stoku (na nogach albo na pupie), którym skraca się sobie drogę w dół.
- **Hero day** – Dzień, w którym hiker spędza pierwszą część dnia na szlaku, potem idzie do miasta po zapasy, ewentualnie żeby się umyć, zrobić pranie i odpocząć, a tego samego dnia wraca jeszcze na szlak, żeby przejść kolejne kilometry.
- **Hike** – Piesza wędrówka, trek, wyprawa, szlak albo pielgrzymka przez przyrodę. Hike może być jednodniowy, weekendowy, tygodniowy albo i kilkumiesięczny.
- **Hiker** – Piechur czy też turysta pieszy; człowiek, który wyrusza na piesze wycieczki, przejścia albo wędrówki na łono natury.
- **Hiker box** – Pudełko, w którym zostawia się rzeczy (bardzo często jedzenie), których hiker już nie potrzebuje albo nie chce, a które ktoś inny może sobie wziąć. Najczęściej stoi przy hostelach, motelach, na poczcie albo przy sklepach, które leżą po drodze i w sezonie są popularne wśród hikerów.
- **Hiker hunger** – Intensywne i niemożliwe do zaspokojenia uczucie głodu i apetytu, będące skutkiem nadmiernego wysiłku na długich szlakach, kiedy organizm zaczyna domagać się dużo większej niż zwykle dawki energii.
- **Hiker midnight** (**wędrowcza północ**) – Czas około dziewiątej wieczorem, kiedy większość hikerów już dawno śpi, bo ich rytm dobowy podąża za wschodem i zachodem słońca. Głośne wieczorne imprezy ani na szlaku, ani na kempingu za bardzo nie wypadają.
- **Hiker trash** – Określenie thru-hikera nawiązujące do jego sfatygowanego, brudnego i zaniedbanego wyglądu, czyli wyglądu kogoś, kto jest w drodze już od kilku miesięcy. Choć na pierwszy rzut oka brzmi pogardliwie, sama społeczność thru-hikerów używa go wobec siebie ironicznie, a nawet z dumą.
- **Hiker TV** – Bezmyślne, bezcelowe wpatrywanie się w ogień jako forma rozrywki.
- **HYOH** (**Hike your own hike**) – Fraza, która stała się symbolem szlaków długodystansowych i przypomina, że każdy jest na szlaku sam za siebie i nie ma jednego słusznego sposobu na przejście szlaku i czerpanie z niego radości. Każdy powinien iść swoją własną drogą i podejmować swoje własne decyzje, zamiast porównywać się z innymi albo trzymać się cudzych oczekiwań.
- **Leapfrog** – Pominięcie jakiegoś odcinka szlaku bez zamiaru wracania do niego później i uzupełniania go.
- **Leave No Trace** (**LNT**) – Siedem podstawowych zasad etycznych zachowania w przyrodzie, które mają minimalizować wpływ obecności człowieka na nią. To zarazem [organizacja](https://lnt.org/) o tej samej nazwie, która te zasady propaguje.
- **Nero day** – Dzień, w którym idzie się szlakiem tylko niewielki kawałek (zwykle maksymalnie do 5 mil = 8 km), a resztę poświęca się na odpoczynek (nero = near zero).
- **Nobo** (**northbound**) – Sposób przejścia szlaku w kierunku z południa na północ. Osobę, która wyrusza w tę stronę, nazywa się Nobo hikerem. Określenia używa się na szlakach, które biegną w tym kierunku – np. na amerykańskich szlakach takich jak PCT, CDT czy AT albo na nowozelandzkim Te Araroa.
- **Permit** – Zezwolenie wydawane przez urząd lub organizację zarządzającą danym szlakiem albo terenem, np. zgoda na przejście danym obszarem, na biwakowanie w dowolnym miejscu w określonej odległości od szlaku, na biwak w wyznaczonym miejscu w konkretnym dniu, na rozpalanie ognia itp.
- **Post holing** – Głębokie zapadanie się w rozmiękłym śniegu przy każdym kroku, często aż po kolana, a w najgorszym razie po pas; skrajnie spowalnia poruszanie się w terenie i jest niebezpieczne ze względu na ryzyko wyczerpania lub kontuzji.
- **Post-trail blues** – Uczucie smutku, tęsknoty i straty po ukończeniu długiego szlaku i powrocie do społeczeństwa oraz zwykłego życia.
- **Purysta** – Thru-hiker, który upiera się, że musi przejść każdy metr oficjalnej trasy szlaku długodystansowego – niczego więc nie pomija, nie zmienia kierunku, nie wybiera żadnej trasy alternatywnej ani skrótu. Często nie uznaje innych form przejścia szlaku za „thru-hike”.
- **Ramen bomb** – Danie powstałe z połączenia ramenu (zupki chińskiej) i puree ziemniaczanego w proszku.
- **Refugio** – Prosta, awaryjna chatka albo schronienie na nocleg. Tego terminu używa się przede wszystkim w Hiszpanii, Francji i we Włoszech.
- **Resupply** – Uzupełnianie zapasów jedzenia w trakcie szlaku, najczęściej w miastach, przez które szlak prowadzi albo które leżą w jego pobliżu. W miejsca, gdzie nie da się dokupić zapasów na miejscu, trzeba wcześniej wysłać sobie paczkę z jedzeniem, tzw. **Resupply box**.
- **Scrambling** – Technicznie wymagające podejście lub zejście ze zbocza, przy którym trzeba użyć obu rąk, ale bez liny i sprzętu wspinaczkowego.
- **Section hiker** – Osoba, która idzie długi szlak (thru-hike) etapami, w kilku sezonach lub latach. Szczególnym przypadkiem jest **LASH** (long-ass section hiker), który pokonuje przynajmniej jeden dłuższy odcinek, zajmujący miesiąc albo i więcej.
- **Slackpacking** – Sposób przejścia całego szlaku albo jego części (np. jednego dnia) bez większości sprzętu. Niesie się ze sobą tylko to, co najpotrzebniejsze danego dnia – przekąskę, wodę, kurtkę itp., a resztę niesie ktoś inny albo ktoś przewozi rzeczy do umówionego miejsca noclegu.
- **Sobo** (**southbound**) – Sposób przejścia szlaku w kierunku z północy na południe. Osobę, która wyrusza w tę stronę, nazywa się Sobo hikerem. Określenia używa się na szlakach, które biegną w tym kierunku – np. na amerykańskich szlakach takich jak PCT, CDT czy AT albo na nowozelandzkim Te Araroa.
- **Switchback** – Serpentyna, czyli wijąca się ścieżka przy podejściach i zejściach ze wzgórz i gór, która oszczędza kolana i zmniejsza ryzyko upadku podczas schodzenia ze stromych stoków.
- **Ten to ten** – Częste wyzwanie na szlaku, które polega na przejściu dziesięciu mil (czyli 16 km) do dziesiątej rano.
- **Thru-hiker** – Osoba, która uprawia thru-hiking.
- **Thru-hiking** – Piesze przejście szlaku długodystansowego od początku do końca, bez pomijania jego fragmentów i bez skracania sobie drogi środkami transportu. Często prowadzi przez całe regiony, a nawet całe kraje, z południa na północ albo z zachodu na wschód.
- **Trail** – Oficjalna trasa, trek.
- **Trail angel** – Trailowy anioł, czyli wolontariusz, który bezpłatnie pomaga ludziom na szlaku. Najczęściej chodzi o jedzenie, picie, podwózkę z miasta lub do miasta albo możliwość przenocowania u niego w domu czy w ogrodzie.
- **Trail legs** – Forma fizyczna, którą zyskuje się stopniowo po tygodniach marszu szlakiem długodystansowym i dzięki której nagle idzie się szybciej i pokonuje dłuższe dzienne odcinki.
- **Trail magic** – Niespodzianki, które trail angels przygotowują albo zostawiają ludziom na szlaku. Często jest to jedzenie, słodkie napoje, piwo albo woda. Czasem jednak chodzi o całe uczty z grillowaniem, robieniem hamburgerów itp.
- **Trail mix** – Mieszanka orzechów, suszonych owoców i czekoladowych drażetek (M&M itp.) jako przekąska albo szybkie źródło energii na cały dzień.
- **Trail name** – Trailowe imię, czyli przezwisko, które hiker dostaje na szlaku i pod którym się potem na szlaku przedstawia. Często bierze się ono z jakiejś jego cechy albo zabawnej historii, która mu się na szlaku przydarzyła.
- **Trail provides** – Powiedzenie używane wobec nieoczekiwanych, niezapomnianych, wręcz magicznych momentów, które zdarzają się na szlaku dokładnie wtedy, kiedy człowiek najbardziej ich potrzebuje.
- **Tramily** – Powstało ze złożenia angielskich słów Trail i Family, czyli trailowa rodzina. To grupa hikerów, którzy poznają się na szlaku długodystansowym i zaprzyjaźniają się na tyle, że zaczynają spędzać razem dużo czasu, planować wspólne postoje, dni odpoczynku itp. Ich przyjaźń często trwa także po ukończeniu szlaku.
- **Triple Crown** – Trójka najbardziej znanych szlaków długodystansowych w USA – Appalachian Trail (AT, Szlak Appalachów), Pacific Crest Trail (PCT, Pacyficzny Szlak Grzbietowy) i Continental Divide Trail (CDT, Szlak Wielkiego Działu Wodnego). Osobę, która ukończy wszystkie trzy szlaki, określa się jako **Triple Crowner**.
- **Vitamin I** – Ibuprofen lub ibuprom, czyli lek przeciwbólowy, który niektórzy hikerzy biorą niemal codziennie, a czasem i kilka razy dziennie, trochę jak suplement diety – przede wszystkim z powodu bólu wywołanego obciążeniem na długich szlakach.
- **Widow maker** – Duży obumarły konar na drzewie albo całe suche lub spalone drzewo, pod którym spanie jest bardzo niebezpieczne (zwłaszcza podczas burzy i silnego wiatru), bo grozi jego wywróceniem lub złamaniem.
- **Yo-Yo** – Sposób przejścia szlaku, w którym dochodzi się od jego początku do końca, tam zawraca i idzie w drugą stronę całą drogę z powrotem na start.
- **Zero day** – Dzień odpoczynku (dzień zero) na długim szlaku, kiedy nie pokonuje się ani jednego kilometra danego szlaku. Może wypaść w mieście albo i na samym szlaku, gdzie hiker cały dzień wyleguje się na przykład nad jeziorem.

- [TOAKS Titanium 1100 ml Pot with Pan](/p/toaks-pot-1100-ml-with-pan.md)
- [Gramino Ultralight Sit Pad](/p/gramino-ultralight-sit-pad.md)
- [Hyperlite Mountain Gear Pods](/p/hyperlite-mountain-gear-pods.md)
- [Sea To Summit Frontier UL Collapsible Bowl](/p/sea-to-summit-frontier-ul-collapsible-bowl.md)
- [Sea To Summit Frontier UL Pot 2 L](/p/sea-to-summit-frontier-ul-pot-2l.md)
- [Fizan Compact](/p/fizan-compact.md)
- [Tidy Gear Gaiters](/p/tidy-gear-gaiters.md)
- [Flextail TINY Helio 600Z](/p/flextail-tiny-helio-600z.md)
- [Nitecore NB20000 Power Bank GEN3](/p/nitecore-nb20000-power-bank-gen3.md)
- [Sea To Summit Pocket Trowel](/p/sea-to-summit-pocket-trowel.md)
- [Sea To Summit Airlite Towel – Medium](/p/sea-to-summit-airlite-towel-medium.md)

## **Pojęcia i wyrażenia slangowe związane ze sprzętem:**

- **Bear canister** – Plastikowy pojemnik z pokrywą, do którego nie dostanie się niedźwiedź. Służy do przechowywania jedzenia i wszystkiego, co ma jakikolwiek zapach (np. pasty do zębów, pomadki ochronnej do ust itd.). W niektórych parkach narodowych w Stanach Zjednoczonych noszenie go jest obowiązkowe.
- **Bear spray** – Gaz pieprzowy na niedźwiedzie, który zaleca się nosić i mieć zawsze pod ręką w niektórych parkach narodowych Ameryki Północnej, gdzie występują niedźwiedzie grizzly.
- **Cuben fiber** – Dawna nazwa materiału znanego jako Dyneema Composite Fabrics, czyli lekkiej i wyjątkowo wytrzymałej włókniny, często wykorzystywanej do produkcji ultralekkiego sprzętu, takiego jak namioty czy plecaki.
- **Cuin** (**cubic inch**) – Cal sześcienny, czyli jednostka sprężystości puchu (fill power), którą po laicku można nazwać puszystością puchu.
- **DEET** – Pestycyd, a zarazem najczęściej stosowany składnik aktywny repelentów na owady, który jednak szkodzi środowisku. Repelentu z DEET nie powinno się używać w pobliżu sprzętu takiego jak namioty, śpiwory czy kurtki wodoszczelne, bo grozi to ich trwałym uszkodzeniem.
- **Kuchenka na drewno (hobo stove)** – Kuchenka na paliwo stałe, czyli małe przenośne palenisko na naturalne paliwo (patyki, kora itp.) z wentylacją, która zapewnia ogniowi potrzebny ciąg.
- **DWR** (**Durable Water Repellent**) – Wykończenie powierzchniowe, przede wszystkim materiałów oddychających, dzięki któremu zyskują one właściwości hydrofobowe, czyli odpychające wodę.
- **Gear List** – Lista całego sprzętu na szlak długodystansowy (bez jedzenia), czasem uzupełniona o wagę poszczególnych rzeczy. Często tworzy się ją w popularnej aplikacji online [LighterPack](https://lighterpack.com/welcome).
- **Gramoholik** – Człowiek, który liczy naprawdę każdy gram i odchudza swój ekwipunek do absolutnego minimum.
- **Palnik spirytusowy** – Kuchenka spirytusowa, czyli palnik na płynny spirytus. W podstawowej wersji jest to prosty pojemnik na spirytus, często uzupełniony o wiatrochron lub stojak.
- **Liner** – Wkładka do plecaka (chroniąca przed wilgocią) albo [wkładka do śpiwora](/c/spanie/wkladki-do-spiworow) (dla większego komfortu cieplnego i ochrony przed zabrudzeniem).
- **Materac dmuchany** – Nadmuchiwany [materac do spania](/c/spanie/maty-i-materace), który dla wielu hikerów jest symbolem wygodnego snu na łonie natury.
- [**Quilt**](/c/spanie/quilty) – Alternatywa dla śpiwora o lepszym stosunku komfortu cieplnego do wagi. Wygląda jak kołdra, a właściwie jak śpiwór bez kaptura i pleców, bo opiera się na założeniu, że ściśnięty puch na plecach traci swoje właściwości izolacyjne.
- **Rain gear** – Odzież wodoszczelna chroniąca przed deszczem (kurtka wodoszczelna albo poncho, spodnie lub spódnica, rękawice i skarpety), ewentualnie parasol.
- **Spork** – Ząbkowana łyżka, czyli połączenie łyżki i widelca w jednym. Wygląda mniej więcej tak.
- [**Stupid light**](/p/gramino-tshirt-ultralight-stupid-light-mens) – Sytuacja, w której ktoś naprawdę przesadzi z odchudzaniem wagi i zagrozi w ten sposób swojemu bezpieczeństwu albo drastycznie obniży sobie komfort.
- [**Tarp**](/c/spanie/tarpy) – Wodoszczelna płachta wyposażona w praktyczne oczka, pętelki, linki i inne rozwiązania, z której przy odrobinie pomysłowości (i często z pomocą kijków trekkingowych) rozbijesz schronienie w niemal każdym terenie.
- **Tarptent** – Tarptentem nazywa się czasem ogólnie namiot jednopowłokowy, czyli coś pomiędzy klasycznym namiotem a tarpem. To jednak również bardzo znany i lubiany amerykański producent namiotów.
- **Ultralight** (skrót **UL**) – Ogólnie chodzi o zasadę zmniejszania wagi sprzętu na szlaki długodystansowe bez kompromisów w kwestii bezpieczeństwa i wygody, po to, by oszczędzić energię i pokonywać dłuższe dystanse w krótszym czasie. To także określenie sprzętu wykonanego z ultralekkich materiałów i pozbawionego zbędnych funkcji.
- **Ursack** – Worek ze specjalnej tkaniny o bardzo wysokiej odporności na rozdarcie, tak by nie dostał się do niego niedźwiedź. Służy do przechowywania jedzenia i wszystkiego, co ma jakikolwiek zapach (np. pasty do zębów, pomadki ochronnej do ust itd.).
- **Wielka trójka (Big 3)** – Trzy podstawowe, a zarazem najcięższe pozycje w ekwipunku – plecak, schronienie (namiot albo tarp) i spanie (śpiwór lub quilt). Często dolicza się też karimatę, ale wtedy mowa już raczej o **Wielkiej czwórce**.
- **Waga bazowa** (**Base weight**) – Waga sprzętu bez rzeczy zużywalnych (jedzenia, wody, paliwa do gotowania) i bez ubrań, które najczęściej będziesz mieć na sobie.
- **Zip-lock** – Woreczek zamykany na zamek albo za pomocą specjalnego rowka na krawędzi (strunowy), często używany na jedzenie lub jako ochrona drobnego sprzętu przed wilgocią.
- **Bivy** – Worek biwakowy, czyli wodoszczelny worek przeznaczony do awaryjnego noclegu na łonie natury, który naciąga się na śpiwór i karimatę jako ochronę przed deszczem, brudem i zimnem.

***Znasz jeszcze jakieś wyrażenie, którego tu brakuje? Usłyszałeś na szlaku pojęcie i nie wiesz, co znaczy? Napisz nam w komentarzu – słownik będziemy stopniowo uzupełniać i aktualizować.***

- [Tyvek 75x230 cm (dla 1 osoby)](/p/tyvek-groundsheet-230-x-75-cm.md)
- [Liteway Pyraomm Duo Tarp](/p/liteway-pyraomm-duo-tarp.md)
- [NEMO Switchback](/p/nemo-switchback.md)
- [Cumulus neo Quilt 300](/p/cumulus-neo-quilt-300.md)
- [Darn Tough Women's Light Hiker No Show Lightweight](/p/darn-tough-light-hiker-no-show-lightweight-womens.md)
- [Therm-a-Rest NeoAir XLite NXT](/p/therm-a-rest-neoair-xlite-nxt.md)
- [Sea To Summit Ultralight Aeros Pillow](/p/sea-to-summit-ultralight-aeros-pillow.md)
- [Liteway Hip Belt Pokkie X-Pac](/p/liteway-hip-belt-pokkie-x-pac.md)
- [Liteway Wash Bag](/p/liteway-wash-bag.md)
- [Nikwax Down Wash Direct 1 L](/p/nikwax-down-wash-direct-1-l.md)
- [Gramino Gear List Men's](/p/gramino-tshirt-gearlist-mens.md)

This post is also available as [HTML](/blog/slowniczek-ultralight-i-thru-hikingu).

## Sitemap

See the full [sitemap](/sitemap.md) for all pages.