--- title: "Nie każdy puch jest taki sam. Wszystko, co warto o nim wiedzieć" description: "Wybierasz śpiwór puchowy, kurtkę albo inny produkt i zastanawiasz się, który puch jest lepszy, jak izoluje i jak zachowuje się w wilgotnym otoczeniu? Zajrzyj do naszego artykułu." canonical_url: "https://gramino.pl/blog/puch-wszystko-co-warto-wiedziec" last_updated: "2019-02-03" --- # Nie każdy puch jest taki sam. Wszystko, co warto o nim wiedzieć Authors: David Czempka Date: 2019-02-03 Wybierasz śpiwór puchowy, kurtkę albo inny produkt i zastanawiasz się, który puch jest lepszy, jak izoluje i jak zachowuje się w wilgotnym otoczeniu? Zajrzyj do naszego artykułu. Jeszcze 150 lat temu na mroźną wyprawę zabrałbyś ciężkie futro. Czyżbyśmy nie zdawali sobie wtedy sprawy ze świetnych właściwości termoizolacyjnych puchu? Nie mieliśmy dostępnych tkanin ani technologii do jego obróbki? Dziś puch należy do najlepszych izolatorów cieplnych stosowanych w pościeli i odzieży. Doszliśmy nawet do tego, że pod jego pozyskiwanie i zbiór budujemy specjalne farmy, skrupulatnie mierzymy jego jakość, a potem upychamy go w spódnicach, czapkach, kołdrach i [śpiworach](/c/spanie/spiwory). Czym więc puch wyróżnia się na tle innych dostępnych materiałów? Jak właściwie izoluje, jakie są jego plusy i minusy i skąd się go pozyskuje? ## Puch Choć we wstępie mówię o pierzu, w rzeczywistości mam na myśli jego szczególny rodzaj – puch. To właśnie on wyróżnia się zdolnościami termoizolacyjnymi. Różnicę w strukturze dostrzeże nawet przeciętnie bystre oko. Puch mają tylko niektóre gatunki ptaków i znajduje się on pod wierzchnią warstwą piór okrywowych. Puch jest niezwykły dlatego, że w swojej strukturze potrafi zatrzymywać cząsteczki powietrza. W praktyce wygląda to tak, że kiedy wyciągniesz puchową odzież z worka kompresyjnego, zaczyna się rozprężać (nabierać **loftu – puszystości**) i tworzy poduszkę powietrzną. Gdy potem założysz puchówkę albo wejdziesz do śpiwora, zaczynasz ogrzewać tę poduszkę powietrzną ciepłem własnego ciała, które oddajesz do otoczenia. Warstwa powietrza jednocześnie blokuje dostęp chłodu do twojego ciała. 1 gram puchu składa się z **500–1000 małych kłaczków**, w zależności od ich wielkości. W porównaniu z materiałami syntetycznymi puch potrafi powoli pochłaniać wilgoć z ciała. Choć na to nie wygląda, to zaleta, dzięki której czujesz się komfortowo. Wilgoć przechodzi przez puch i jest odprowadzana na zewnątrz, klimat wewnątrz jest o wiele przyjemniejszy, a ty czujesz się sucho. Niewielka wilgotność pomaga też puchowi się zregenerować i odzyskać pierwotny loft. Zdumiewające jest to, że nawet kilka gramów puchu po rozprężeniu potrafi zająć całkiem sporo miejsca – utworzyć grubą warstwę powietrza. I odwrotnie: kiedy puch zgnieciemy i wyciśniemy z niego powietrze, **zajmuje absolutne minimum miejsca**. Zdolność do wielokrotnego ściskania i rozprężania puch zachowuje przez długie lata – przy właściwej pielęgnacji spokojnie 20–30 lat. Puch ma jednak swoją piętę achillesową, a jest nią woda. W kontakcie z wodą albo z większą ilością pary wodnej jego struktura się załamuje i puch opada. W tym stanie nie potrafi już zatrzymywać powietrza, więc całkowicie **traci zdolność gromadzenia ciepła**. Jeśli doliczymy do tego dość długi czas schnięcia, mokry śpiwór albo puchówka to zdecydowanie nie jest coś, czego chcesz doświadczyć w trasie. Dlatego produkty wypełnione puchem trzeba w trudnych warunkach chronić przed przemoczeniem – w plecaku na przykład [workami wodoszczelnymi](/c/sprzet/worki-i-organizery). - [Sea To Summit Ultra-Sil Dry Bag](/p/sea-to-summit-ultra-sil-dry-bag.md) - [Liteway Litebag With Dyneema®](/p/liteway-litebag-with-dyneema.md) - [Sea To Summit eVac Compression Dry Bag](/p/sea-to-summit-evac-compression-dry-bag.md) - [Sea To Summit Lightweight Dry Bag](/p/sea-to-summit-lightweight-dry-bag.md) - [Hyperlite Mountain Gear Side Entry Pod](/p/hyperlite-mountain-gear-side-entry-pod.md) Komory produktów puchowych wypełnia się poza samym puchem także drobniutkimi piórkami, które pomagają zająć większą przestrzeń. Spotkasz się z proporcjami puchu do małych piórek od **80/20 do 95/5**. Jak już zostało powiedziane, to właśnie puch jest tym magicznym izolatorem, więc im wyższy jego udział, tym lepiej. Naprawdę niewielki udział piórek powinien jednak zawsze pozostać. ## Czym jest cuin i jak się go mierzy? Podstawowym parametrem określającym jakość wypełnienia puchowego jest **sprężystość puchu** (fill power). Żeby nie było zbyt prosto, istnieje co najmniej 10 norm, według których można ją wyznaczać. Dla jednej próbki możemy spokojnie otrzymać dziesięć różnych wartości. Smutne jest to, że przy gotowych produktach w wielu przypadkach nie doczytamy się, według jakiej normy sprężystość puchu została określona, dlatego do tej liczby trzeba podchodzić z pewnym dystansem. W uproszczeniu pomiar można opisać tak: do cylindra wsypuje się puch i obciąża go ciężarkiem. Objętość, którą puch ostatecznie zajmuje w cylindrze, przelicza się na jednostki danej normy i mamy sprężystość puchu. [Wideo](https://youtu.be/UTTLDl_Y98U) ### Normy różnią się zwykle nieznacznie w kilku parametrach naraz: - przygotowanie puchu - masa puchu w cylindrze - średnica i wysokość cylindra - masa ciężarka - czas działania ciężarka Wyniki testów według poszczególnych norm da się między sobą przeliczać, niestety zawsze będą jednak nieco zniekształcone, bo nie bierzemy już pod uwagę odmiennego przygotowania puchu przed testem, a ono odgrywa istotną rolę. Nie musisz jednak zwieszać głowy – do najczęściej stosowanych norm, przynajmniej u nas, wciąż należą **europejska i amerykańska**. Obie określają sprężystość puchu w calach sześciennych (in³) na uncję (oz), a przy produktach oznacza się to najczęściej jako **cuin** (**cu**bic **in**ches). Przy pomiarze tej samej próbki wartość sprężystości puchu według normy US będzie ok. o **7–8% wyższ**a niż przy zastosowaniu normy EN. **Normę europejską możemy więc uznać za bardziej wymagającą.** Nie obawiaj się, że produkt z puchem o sprężystości 500–600 cuin nie będzie wystarczająco wydajny. Żeby sprostał warunkom, do których jest przeznaczony, producent wypełni go większą ilością puchu. A to odbije się na objętości po spakowaniu i na całkowitej wadze. Niższa sprężystość puchu sprawdzi się u tych, którzy mają ograniczony budżet. ##### Jeśli jednak szukasz [śpiwora](/c/spanie/spiwory), [quilta](/c/spanie/quilty) albo puchówki o jak najmniejszej wadze, małej objętości po spakowaniu i świetnych osiągach, odpowiedni będzie dla ciebie puch o sprężystości 800+ cuin. - Cuin 500–600 EU (530–640 US) – akceptowalna jakość w przeciętnych produktach, niższa cena - Cuin 600–700 EU (640–745 US) – minimalna jakość w bardziej wydajnych produktach - Cuin 700–800 EU (745–850 US) – dobra jakość, świetny stosunek osiągów do ceny - Cuin 800+ EU (850+ US) – wysoka jakość, wyższa cena [Wideo](https://youtu.be/G62Y7Xcx75Y) ## Skąd bierze się puch i który jest lepszy? Około **99%** światowej produkcji puchu pozyskuje się jako naturalny produkt uboczny hodowli drobiu na mięso – najczęściej gęsi i kaczek. Hodowla wyłącznie dla puchu nie miałaby sensu finansowego. Przed dalszym wykorzystaniem w produktach puch jest starannie sortowany i czyszczony. A co z pozostałym procentem? Drugą możliwością jest pozyskiwanie puchu jeszcze przed ubojem ptaków. Trzeba tu rozróżnić dwa bardzo odmienne sposoby, przede wszystkim pod względem etycznym. Pierwszym i legalnym (zgodnie z prawem UE) jest **zbieranie** puchu. Odbywa się ono w okresie pierzenia i wymaga specjalnego obchodzenia się z ptakami. Pozostaje jeszcze **skubanie** ptaków na żywo. Ten sposób jest w UE nielegalny i odrzuciły go także wszystkie światowe organizacje zajmujące się testowaniem i oznaczaniem puchu. Największym producentem puchu od dawna są **Chiny**. Nie ma się co dziwić, bo to jeden z największych konsumentów mięsa kaczego i gęsiego. Według badania IDFL (międzynarodowego laboratorium testującego puch) z 2006 roku puch pochodzący z Chin stanowił **76,7% światowej produkcji**. Do innych ważnych producentów należą Francja, Ukraina, Węgry i Polska. **Puch gęsi** uchodzi ogólnie za lepszy jakościowo niż kaczy. „Kłaczki” puchu gęsiego bywają większe, więc mają zwykle lepszą sprężystość. U gęsi puch pozyskuje się od starszych osobników, dlatego bywa on **bardziej odporny i trwalszy** niż kaczy. **Nie zawsze jest to jednak jednoznaczne – można trafić na kaczkę z bardzo dobrym puchem i odwrotnie, na gęś z puchem niskiej jakości.** Puch można poza tym pozyskiwać także **od dzikich ptaków** – zbierając ten, którym wyściełają swoje gniazda. Proces jest zbyt pracochłonny, więc spotykamy się z nim tylko marginalnie. Na wzmiankę zdecydowanie zasługuje puch edredona, który osiąga wartości nawet **1200 cuin**. Do komór produktów outdoorowych zbytnio się jednak nie nadaje, bo ma dużą skłonność do zbijania się w grudki, którą wykształcił jako ochronę przed wiatrem. Używa się go raczej w luksusowych kołdrach i poduszkach. Kilka farm zajmujących się zbieraniem puchu z gniazd ptaków wodnych znajdziemy na Islandii i w innych krajach nordyckich. Z jednego gniazda można pozyskać około 16 gramów puchu. Nic dziwnego, że rocznie powstaje **tylko kilka tysięcy kilogramów** tak dobrego puchu. ### Źródła i odnośniki [http://www.idfl.com/info/](http://www.idfl.com/info/) [https://www.edfa.eu](https://www.edfa.eu/) [https://en.wikipedia.org/wiki/Down_feather](https://en.wikipedia.org/wiki/Down_feather) https://pl.wikipedia.org/wiki/Pierzenie - [Liteway Choonie Apex](/p/liteway-choonie-apex.md) - [Montane Anti-Freeze Mitt](/p/montane-anti-freeze-mitt.md) - [Montane Anti-Freeze XT Hoodie](/p/montane-mens-anti-freeze-xt-hoodie.md) - [Cumulus Plancklite Men's](/p/cumulus-plancklite.md) - [Cumulus Panyam 600](/p/cumulus-panyam-600.md) - [Cumulus Lite Line 400](/p/cumulus-lite-line-400.md) - [Patizon G 400](/p/patizon-g400.md) - [Patizon D 590](/p/patizon-d-590.md) - [Liteway Simple Quilt 870 FP 10D](/p/liteway-simple-quilt-870-fp-10d.md) This post is also available as [HTML](/blog/puch-wszystko-co-warto-wiedziec). ## Sitemap See the full [sitemap](/sitemap.md) for all pages.