---
title: "Kungsleden – przewodnik po najpopularniejszym szlaku długodystansowym w Szwecji (thru-hiking 101)"
description: "Dla początkujących wędrowców Kungsleden może być bramą do świata pieszych szlaków długodystansowych. Jak się na niego przygotować i co cię na nim czeka?"
canonical_url: "https://gramino.pl/blog/kungsleden-przewodnik"
last_updated: "2024-03-07"
---

# Kungsleden – przewodnik po najpopularniejszym szlaku długodystansowym w Szwecji (thru-hiking 101)

Authors: Petra Kovalčíková

Date: 2024-03-07

Dla początkujących wędrowców Kungsleden może być bramą do świata pieszych szlaków długodystansowych. Jak się na niego przygotować i co cię na nim czeka?

Jak w skrócie opisać Kungsleden, czyli Królewski Szlak, najbardziej znany i najpopularniejszy szlak długodystansowy w Skandynawii? Na pewno byłaby to dziewicza przyroda w postaci bezkresnej tundry i szerokich równin, brzozowych lasów i stad pędzących reniferów. Warto wspomnieć też o minimalnym zasięgu telefonicznym, przeprawach łodzią przez jeziora i kaprysach pogody: silnym wietrze, mnóstwie deszczu, bagnach, mokradłach i chmarach komarów.

Dla wielu początkujących wędrowców Kungsleden może być świetną bramą do świata pieszych szlaków długodystansowych. Średnia długość, niewielkie przewyższenie, a przy tym sporo wyzwań – przede wszystkim zmienna pogoda i oddalenie od cywilizacji (ze wszystkim, co się z tym wiąże). Ten mini-przewodnik jest dla wszystkich, którzy chcieliby wybrać się na Kungsleden albo słyszą o tym szlaku zupełnie pierwszy raz (czy ktoś taki jeszcze istnieje?). Przede wszystkim znajdziesz w nim podstawowe informacje, które mogą ci się przydać przy planowaniu.

## **Podstawowe informacje i spis treści**

- **Nazwa szlaku:** Kungsleden (oficjalna), Królewska Ścieżka lub Królewska Droga (polska), King’s trail (angielska)
- **Lokalizacja:** Szwecja (region Laponia, za kołem podbiegunowym)
- **Całkowita długość:** 470 km (420 km pieszo, 30 km drogą, 20 km przez jeziora)
- **Całkowite przewyższenie:** 9039 m
- **Najwyższy i najniższy punkt:** Tjäktjapasset (1150 m n.p.m.), Kvikkjokk (305 m n.p.m.)
- **Czas przejścia:** średnio 18–28 dni
- **Kierunek i sezon:** w obu kierunkach (północ – południe, południe – północ), od połowy czerwca do połowy września (sezon letni), od początku marca do końca kwietnia (sezon zimowy)
- **Początek i koniec trasy:** Abisko (północ), Hemavan (południe)
- **Oficjalne źródło informacji:** Szwedzkie Stowarzyszenie Turystyczne (STF) –  https://www.swedishtouristassociation.com
- **Planowanie i przygotowanie:** permity (żadne), wizy (żadne), ubezpieczenie (turystyczne), nawigacja i mapy (mapy.cz, Cicerone, Friluftsatlas)
- **Sprzęt:** zainspiruj się listą sprzętu Martina Benca z DvaNaTahu
- **Logistyka na szlaku:** biwakowanie, zaopatrzenie, woda
- **Zagrożenia i trudność:** pogoda, teren, kontuzje i problemy zdrowotne, zwierzęta, rośliny
- **Alternatywy:** Kebnekaise (2097 m n.p.m.), Skierfe (1179 m n.p.m.)
- **Praktyczne rady i wskazówki na koniec**: budżet, płatności, zasięg telefoniczny, ładowanie elektroniki, grupa na FB

[Mapa](https://frame.mapy.cz/s/jugugedade)

## **Nazwa szlaku**

Oficjalna szwedzka nazwa szlaku to **Kungsleden**, co w dosłownym tłumaczeniu na polski znaczy **Królewska Ścieżka** lub **Królewska Droga**. Podobnie jak **King’s trail** w angielskim, również polskie tłumaczenie nie przyjęło się na dobre, więc we wszystkich przewodnikach spotkasz przede wszystkim oryginalną nazwę. W tym przypadku nie musisz się jednak bać szwedzkiego (w przeciwieństwie do innych słów, nazw miast i regionów) – [wymowa](https://forvo.com/word/kungsleden/) jest bardzo prosta. Możesz się cieszyć, że zupełnie pierwsze historyczne i zdecydowanie trudniejsze do zapamiętania określenie **Alesvaggeleden** nie utrzymało się przy tym szlaku zbyt długo i dziś już się go nie używa.

## **Lokalizacja**

Większość trasy Kungsleden znajduje się **za kołem podbiegunowym w Szwecji**, w regionie kulturowym określanym jako **Laponia** i zamieszkanym przez rdzenny europejski lud Saamów. Szlak nie przechodzi przez żadne inne państwa ani nie prowadzi od jednej granicy do drugiej, jak niektóre inne szlaki thru-hikingowe. Trasa jest podzielona na **5 głównych sekcji** między osadami **Abisko i Hemavan**. Poszczególne odcinki wyznacza dostępność – na ich początek i koniec dochodzi bowiem droga. Szlak przebiega w sumie przez **4 parki narodowe** (Abisko, Stora Sjöfallet, Sarek i Pieljekaise). Sama trasa prowadzi też przez **7 jezior**, które trzeba pokonać łodzią z napędem motorowym albo o własnych siłach.

Laponia to raj dla wszystkich miłośników przyrody. Znajduje się tu mnóstwo parków narodowych i wszystkie najwyższe, dwutysięczne szczyty Szwecji. W kontekście tego regionu i szlaku Kungsleden często mówi się o **ostatniej europejskiej dziczy**, przede wszystkim ze względu na rozległość tego obszaru, trudną dostępność drogową, dziewiczą przyrodę, rdzenną ludność i brak zasięgu telefonicznego. Jeśli jednak myślisz, że będziesz przechodzić przez miejsca, w których nie postała jeszcze ludzka stopa, i całymi dniami czy nawet tygodniami nie natkniesz się na ślady cywilizacji, możesz być trochę rozczarowany. To jednak oficjalny i dziś bardzo popularny znakowany szlak pieszy z całkiem sporą liczbą chat górskich po drodze, z drewnianymi pomostami przez część mokradeł i bagien, a i renifery pobrzękują ci czasem dzwonkami na drogę, podobnie jak krowy w Alpach. Nic z tego nie ujmuje jednak urody szlaku ani szwedzkiej Laponii – każdy sam musi zdecydować, co rozumie pod pojęciem „dziczy”.

Pewne jest jedno: na Kungsleden będziesz podziwiać zapierające dech skandynawskie krajobrazy i przechodzić przez naprawdę różnorodną przyrodę – od rozległych, szerokich równin i tundry, przez położone niżej brzozowe gaje, aż po kamienisty teren alpejski.

## **Całkowita długość**

Większość źródeł podaje całkowitą długość Kungsleden jako 440 km. Ta liczba obejmuje jednak także odcinki, które trzeba pokonać łodzią, a z kolei nie obejmuje jednego odcinka drogą między Vakkotavare i Kebnats, który większość wędrowców pokonuje autobusem.

Podsumujmy to więc.. Cała trasa liczy około **470 km**, z czego **30 km prowadzi asfaltową drogą** i mniej więcej **20 km przez jeziora**. Zostaje więc **420 km do przejścia pieszo**.

## **Całkowite przewyższenie**

Całkowite przewyższenie Kungsleden to **zaledwie 9039 m** (według aplikacji [Hiiker](https://hiiker.app/trails/sweden/kiruna-kommun/kungsleden-north), jak zwykle ta informacja nieco różni się w zależności od źródła). Nie daj się jednak zmylić i nie lekceważ jego trudności – ten szlak i tak nieźle cię sprawdzi. Czy to będzie niekończące się skakanie po kamieniach, zapadanie się w błocie i mokradłach po kolana, nieustępliwe napory wiatru i deszczu, czy niekończące się naloty komarów – dla większości ludzi nie będzie to bułka z masłem. Niejeden zawodnik i doświadczony wędrowiec dostał już na tym szlaku nauczkę – nasi ambasadorzy DvaNaTahu mogliby o tym opowiadać!

## **Najwyższy i najniższy punkt**

Najwyższy punkt szlaku Kungsleden leży na wysokości **1150 m n.p.m.** w górskiej przełęczy **Tjäktjapasset**. Tuż przed jej górnym punktem czeka cię dość strome podejście, ale przy dobrej pogodzie nagrodą będzie zachwycający widok na dwa rozległe płaskowyże. Przy niesprzyjającej pogodzie możesz się na górze schować przynajmniej do małego schronu awaryjnego.

Najniższym miejscem na szlaku jest mała osada **Kvikkjokk** (305 m n.p.m.), która jest głównym punktem wejściowym do Parku Narodowego Sarek i dlatego oferuje też podstawowe usługi dla turystów, w tym nocleg i połączenia komunikacyjne.

- [Darn Tough Men's CDT Micro Crew Lightweight](/p/darn-tough-cdt-micro-crew-lightweight-mens.md)
- [Montane Protium Glove](/p/montane-protium-glove.md)
- [Fizan Compact Pro](/p/fizan-compact-pro.md)
- [Tidy Gear Gaiters](/p/tidy-gear-gaiters.md)
- [Gear Aid Seam Grip+WP 2x7 g](/p/gear-aid-seam-grip-wp-2x7-g.md)
- [Granite Gear Perimeter 50 Women's Fit](/p/granite-gear-perimeter-50-womens.md)
- [Hyperlite Mountain Gear Contour 35](/p/hyperlite-mountain-gear-contour-35.md)
- [Liteway Illusion Duo Tent (2024)](/p/liteway-illusion-duo-tent-2024.md)
- [Sea To Summit Alto TR1](/p/sea-to-summit-alto-tr1.md)
- [MSR Groundhog Tent Stakes 6 szt.](/p/msr-groundhog-tent-stakes-6pcs.md)
- [Katadyn BeFree 1 L](/p/katadyn-befree-1-l.md)

## **Czas przejścia**

Jak na wszystkich szlakach długodystansowych, także na Kungsleden czas przejścia jest **indywidualny** i zależy od wielu czynników – od twojej kondycji fizycznej po niespodziewane kaprysy pogody. Większość wędrowców przechodzi jednak szlak w głównym sezonie w **18–28 dni**. Przy dobrej formie sportowej, szczęściu do pogody i odrobinie planowania da się go przejść szybciej. Dużą zaletą tego szlaku jest to, że nie musisz od razu składać wypowiedzenia w pracy, a jednocześnie jest on wystarczająco długi, żebyś odpoczął od codziennego zabiegania i zmartwień oraz posmakował magii kilkutygodniowych szlaków długodystansowych.

Planując trasę, trzeba jednak uwzględnić wspomniane wcześniej **przeprawy przez jeziora**, które mogą cię gdzieś nieco spowolnić albo zatrzymać, jeśli nie zdążysz na prom albo pogoda będzie ekstremalnie zła i na kolejną łódź przyjdzie ci czekać kilka godzin, a nawet pół dnia. Nawet przy dobrej pogodzie promy mają swoje rozkłady i zwykle kursują tylko kilka razy dziennie. Łodzie nie pływają też przez cały rok, więc trzeba pilnować początku i końca sezonu.

Kto chce posmakować uroku północy, a nie ma tyle czasu, może wybrać się na tylko jeden z odcinków tego szlaku. Chyba najpopularniejszy jest najbardziej wysunięty na północ fragment między **Abisko a Kvikkjokk** (ok. 210 km, 7–10 dni), ewentualnie tylko między osadami **Abisko i Nikkaulokta** (ok. 110 km, 3–7 dni). Ten ostatni odcinek przechodzi się co roku także w zorganizowanej formie w ramach [Fjällräven Classic](https://experience.fjallraven.com/classic/sweden) (w kierunku północnym, z metą w Abisko). Zaplecze i wsparcie organizatorów docenią przede wszystkim zupełnie początkujący albo osoby, które chcą poznać podobnie myślących pasjonatów z całego świata. Jeśli natomiast wolisz tego wydarzenia uniknąć, zaplanuj swój start z uwzględnieniem ich sierpniowego terminu.

[Sea To Summit Head Net](/p/sea-to-summit-head-net.md)

## **Kierunek i sezon**

Punktem wyjścia Kungsleden jest mała osada **Abisko** leżąca na północy, w parku narodowym o tej samej nazwie. Na południu trasa kończy się w osadzie i znanym ośrodku narciarskim **Hemavan**. Oficjalnie trasa prowadzi właśnie w tym kierunku i z wielu praktycznych powodów kierunek **z północy na południe** jest też najpopularniejszy. Zaczynasz wtedy na większych wysokościach i schodzisz do niżej położonych, cieplejszych rejonów. Większość chat przy jeziorach, które musisz na trasie pokonać, stoi w dodatku właśnie na brzegu od tej strony, więc czekając na prom, możesz skorzystać z ich zaplecza i gościnności. Trasę można jednak przejść też w przeciwnym kierunku, **z południa na północ**. Unikniesz wtedy zapewne największego natłoku i bańki wędrowców, ale rośnie prawdopodobieństwo pogorszenia pogody pod koniec trasy, zwłaszcza gdy sezon dobiega końca.

Choć mówimy o kierunku z północy na południe i odwrotnie, na Kungsleden nie jest jeszcze tak powszechne i zakorzenione używanie określeń Nobo (od angielskiego Northbound) i Sobo (od angielskiego Southbound), jakie znasz z innych szlaków thru-hikingowych, przede wszystkim w Ameryce Północnej (Pacific Crest Trail, Appalachian Trail itp.).

Główny **sezon letni**, kiedy możesz liczyć na otwarte chaty, przeprawy przez jeziora, dostępny transport i względnie „dobrą” pogodę (przynajmniej jak na skandynawskie warunki), trwa **od połowy czerwca do połowy września**. Wybór odpowiedniego terminu nawet w tym okresie nie jest jednak całkiem prosty i zależy przede wszystkim od pogody oraz twojej tolerancji na komary. Zwłaszcza w położonych bardziej na południe rejonach z mokradłami naloty komarów w czerwcu i lipcu bywają nie do zniesienia. Wraz z nadejściem chłodniejszej pogody ich liczba znacznie się jednak zmniejsza. Wynikałoby z tego, że połowa sierpnia i początek września to dla zachowania zdrowego rozsądku najlepszy termin na przejście, ale tu do równania wraca pogoda. Jesiennie zabarwiona przyroda ma wprawdzie niezaprzeczalny urok, jednak już pod koniec sierpnia możesz się spotkać nie tylko z przygruntowymi przymrozkami, ale nawet z opadami śniegu i burzami. A to na otwartych, nieosłoniętych drzewami terenach za kołem podbiegunowym nie jest już taka zabawa.

Na Kungsleden funkcjonuje jednak także **sezon zimowy**, w okresie **od marca do końca kwietnia**. Na ten szlak możesz się więc wybrać również **na nartach biegowych lub rakietach śnieżnych** i przeżyć swoją pierwszą prawdziwą wyprawę polarną. Mroźny Kungsleden potrafi być jednak naprawdę bezlitosny, dlatego w żadnym razie nie lekceważ przygotowania i planowania. A jeśli nie masz jeszcze doświadczenia z podobnymi wyprawami, wybierz się tam tylko w towarzystwie bardziej doświadczonych znajomych albo grupy z przewodnikiem – na przykład brneński [Expedition Club](https://www.expeditionclub.cz/) regularnie organizuje wyprawy polarne w te rejony. Poza nowymi doświadczeniami i niecodziennymi przeżyciami będziesz mieć też okazję poznać podobnie myślących poszukiwaczy przygód. W dalszej części tego przewodnika zajmiemy się już tylko klasycznym pieszym przejściem szlaku Kungsleden w głównym sezonie letnim.

- [Adventure Menu Chilli con Carne](/p/adventure-menu-chilli-con-carne.md)
- [REAL Turmat Tacos](/p/real-turmat-taco-bowl.md)
- [Liofilizowane parzone serowe nicie – naturalne 50 g](/p/freeze-dried-smoked-cheese-strings-natural-50-g.md)
- [Drip It zestaw degustacyjny 5× 10 g](/p/drip-it-tasting-pack-5x-10-g.md)
- [Sea To Summit Frontier UL Cutlery Set 2P](/p/sea-to-summit-frontier-ul-cutlery-set-2p.md)
- [Moonvalley Chocolate Dipped Protein Bar](/p/moonvalley-protein-bar-chocolate-dipped.md)
- [TheTentLab DirtSaw Deuce #2 UL Trowel](/p/thetentlab-dirtsaw-deuce-2-ul-trowel.md)
- [Sea To Summit Premium Aeros Pillow](/p/sea-to-summit-premium-aeros-pillow.md)
- [Sea To Summit Air Mat Repair Kit](/p/sea-to-summit-air-mat-repair-kit.md)
- [EVA Foam Pad 3 mm](/p/eva-foam-pad-3-mm.md)
- [Tyvek 150x250 cm (dla 2 osób)](/p/tyvek-groundsheet-250-x-150-cm.md)

## **Początek i koniec trasy**

Szlak długodystansowy w Europie? Brzmi świetnie! Na pewno dojedziesz tam szybko i łatwo, nie potrzebujesz żadnych wiz ani permitów – po prostu ideał. Tak pewnie pomyśli każdy, zanim się dowie, jak długa droga do Abisko/Hemavanu go właściwie czeka. Na szczęście nie jest to aż tak skomplikowane, tylko **czasochłonne**.

Większość osób leci **samolotem do Sztokholmu**, skąd można dalej **polecieć do miasta Kiruna**, które leży niecałe 100 km od Abisko i dokąd kursują autobusy oraz pociągi. Nieco tańszym wariantem jest jazda ze Sztokholmu **pociągiem prosto do Abisko** (z jedną przesiadką w Boden albo bezpośrednim nocnym pociągiem – tu zdecydowanie polecamy sięgnąć po przedział sypialny). Ta podróż pociągiem trwa jednak ponad 16 godzin.

Z Hemavanu na końcu trasy wrócisz do Sztokholmu znowu albo **samolotem**, albo **kombinacją autobusu i pociągu** z przesiadką w Umeå. Także tutaj podróż lądowa zajmuje mnóstwo czasu, więc trzeba to wcześniej uwzględnić.

Ceny i godziny odjazdów pociągów oraz autobusów sprawdzisz na [RESROBOT](https://kopbiljett.resrobot.trainplanet.com/travel-wizard/search-tickets) lub [SJ](https://www.sj.se/en), gdzie kupisz też bilety z wyprzedzeniem. Autobusy przydadzą ci się być może również w trakcie wędrówki po szlaku Kungsleden (ponad 30-kilometrowy asfaltowy odcinek na szlaku, ewentualnie jako opcja przy zaopatrzeniu). Więcej o możliwościach transportu, wraz z linkami do kolejnych przewoźników, znajdziesz przejrzyście opisane [tutaj](https://www.distantnorth.com/destinations/kungsleden-trail-how-to-get-there/).

## **Oficjalne źródło informacji**

**Szwedzkie Stowarzyszenie Turystyczne**, znane pod skrótem STF (Svenska Turistföreningen), to **organizacja non-profit** w Szwecji, której celem jest **wspieranie i rozwój turystyki** oraz aktywności na świeżym powietrzu w Szwecji, z naciskiem na **zrównoważony rozwój i ochronę przyrody**. STF zarządza siecią schronisk turystycznych, stacji górskich i chat w całej Szwecji oraz oferuje szeroki wachlarz aktywności i usług dla turystów i miłośników przyrody, w tym informacje o szlakach turystycznych, prowadzenie grup i programy edukacyjne. Historia i teraźniejszość szlaku Kungsleden są związane właśnie z STF. Już od powstania stowarzyszenia pod koniec XIX wieku jego założyciele mieli cel: stworzyć ścieżkę przez góry w szwedzkiej Laponii, żeby udostępnić ludziom szwedzką przyrodę i kulturę. Pierwotna trasa miała łączyć jedynie dzisiejsze Abisko i Kvikkjokk, a w latach 20. XX wieku zaczęły przy niej stopniowo powstawać poszczególne chaty. Później ścieżkę zaczęto wydłużać, aż w 1975 roku osiągnęła dzisiejszy kształt, sięgając do Hemavanu.

Oficjalnym źródłem informacji o Kungsleden jest zatem **Szwedzkie Stowarzyszenie Turystyczne**. Na jego stronie internetowej [https://www.swedishtouristassociation.com/areas/kungsleden/](https://www.swedishtouristassociation.com/areas/kungsleden/) przeczytasz **informacje o poszczególnych sekcjach trasy** – np. jak dostać się na dany odcinek, jakie są po drodze możliwości noclegu i zaopatrzenia, a nawet krótki opis terenu, który cię na danej sekcji czeka.

## **Planowanie i przygotowanie**

#### **Permity**

Pod tym względem jest zupełnie prosto! Nie potrzebujesz żadnego permitu ani pozwolenia, żeby wybrać się na szlak długodystansowy Kungsleden. Ta ścieżka jest dostępna dla wszystkich bez ograniczeń.

#### **Wizy**

Jako obywatel Polski nie potrzebujesz do przejścia szlaku Kungsleden w Szwecji żadnej wizy ani zezwolenia na pobyt.

#### **Ubezpieczenie**

Ponieważ Kungsleden to oficjalny znakowany szlak pieszy, którego najwyżej położony punkt tylko lekko przekracza 1000 m n.p.m., do pobytu w Szwecji wystarczy ci **klasyczne ubezpieczenie turystyczne** bez doubezpieczenia sportów aktywnych/ryzykownych.

#### **Nawigacja i mapy**

Kungsleden to całkiem **dobrze oznakowany szlak długodystansowy**. Trasa jest znakowana prostym **czerwonym paskiem** na kamieniach i drzewach. Uważać trzeba tylko na rozstajach – warto wiedzieć, do której chaty idziesz, bo nie wszędzie używa się słownego oznaczenia Kungsleden. Zimowe znakowanie pomarańczowym krzyżem na palach i tyczkach bywa nieco mylące, bo miejscami prowadzi kawałek dalej od pieszej trasy, przez bagna i mokradła, które zimą są zamarznięte i zaśnieżone.

W nawigacji offline i wyznaczaniu trasy pomogą ci [**mapy.cz**](https://mapy.cz/s/magehufono), w których cała trasa jest zaznaczona. Kungsleden znajdziesz oczywiście też w innych mapach i nawigacjach turystycznych, jak np. Hiiker, AllTrails itp. W znanej i lubianej wśród thru-hikerów aplikacji FarOut mapa szlaku Kungsleden obecnie nie jest dostępna. Jeśli nie chcesz polegać tylko na technice, możesz kupić na przykład przewodnik z mapami od [Cicerone](https://www.cicerone.co.uk/trekking-the-kungsleden) albo atlas map od [Friluftsatlas](https://mapscompany.com/products/atlas-de-plein-air-kungsleden-suede-calazo-friluftsatlas).

[Sea To Summit Guide TPU Map Case](/p/sea-to-summit-guide-tpu-map-case.md)

## **Sprzęt**

Jeśli wybierasz się na Kungsleden w głównym sezonie letnim, będziesz potrzebować **klasycznego sprzętu na treki długodystansowe**. Zastanów się, jak ułożyć sobie listę ultralekkiego sprzętu na treki, albo zainspiruj się ekwipunkiem Martina Benca z DvaNaTahu, którego użył właśnie podczas przejścia szlaku Kungsleden i szczegółowo go opisał.

Ze względu na zmienność pogody na pewno warto nie zapomnieć o **odzieży wodoszczelnej**, a w letnich miesiącach za kołem podbiegunowym mogą się przydać [**skarpety wodoszczelne**](/c/odziez/wodoodporne-skarpety). Zwłaszcza jeśli wyruszasz na szlak w lekkich i oddychających butach trailowych. Jeśli jesteś nowy w świecie szlaków długodystansowych, warto wiedzieć, że na większości szlaków długodystansowych odeszliśmy już od ciężkich skórzanych butów trekkingowych.

Przede wszystkim w czerwcu i lipcu przyda ci się też [**moskitiera na głowę**](/p/sea-to-summit-nano-mosquito-headnet) i **repelent na komary**, który polecamy kupić dopiero na miejscu. Przy aplikacji repelentu uważaj jednak – najskuteczniejsze repelenty zawierają substancję czynną, a zarazem pestycyd DEET, który może trwale uszkodzić i nadtrawić twój sprzęt, taki jak namiot, śpiwór czy kurtka wodoszczelna.

Komarze piekło potrafi naprawdę uprzykrzyć szlak, dlatego również przy [namiotach](/c/spanie/namioty) wybieralibyśmy raczej **namiot dwupowłokowy lub jednopowłokowy z wbudowaną moskitierą** zamiast otwartych tarpów. Ze względu na rozległe, szerokie równiny, bardzo często bez możliwości schowania się pod drzewami, namioty są lepszym wyborem także przy kotwiczeniu i napinaniu w wietrzne wieczory i noce.

- [Sea To Summit Nano Mosquito Headnet](/p/sea-to-summit-nano-mosquito-headnet.md)
- [DexShell Running Lite Sock 2.0](/p/dexshell-running-lite-sock-2-0.md)
- [Sea To Summit Lightweight Dry Bag First Aid](/p/sea-to-summit-lightweight-dry-bag-first-aid.md)
- [Sea To Summit Lightweight Dry Bag](/p/sea-to-summit-lightweight-dry-bag.md)
- [DexShell Ultra Thin Crew](/p/dexshell-ultra-thin-crew.md)
- [Liteway Lite Pocket](/p/liteway-lite-pocket.md)
- [Big Agnes Copper Spur UL2](/p/big-agnes-copper-spur-ul2.md)
- [Montane Minimus Jacket](/p/montane-mens-minimus-jacket.md)
- [Sea To Summit Ultra-Sil™ Nano™ Poncho](/p/sea-to-summit-ultra-sil-nano-poncho.md)
- [Liteway Poncho Simplex](/p/liteway-poncho-simplex.md)
- [Liteway Simplex Max Tarp](/p/liteway-simplex-max-tarp.md)
- [Fizan Compact 4](/p/fizan-compact-4.md)

A ponieważ będziesz się poruszać za kołem podbiegunowym w czasie dnia polarnego, polecamy spakować też **opaskę na oczy** lub **lekki komin**, który możesz naciągnąć na oczy – zwłaszcza jeśli masz problem z zasypianiem przy świetle.

Nie zapomnij zabrać ze sobą także [**filtra do wody**](/c/sprzet/filtry-do-wody). Choć przyroda dookoła będzie ci się wydawać dziewicza, a woda cudownie przejrzysta i czysta, nigdy nie wiesz, czy wyżej w górze rzeki nie przeszło stado reniferów i właśnie nie zanieczyściło źródła.

Nie zapomnij też chronić swojego sprzętu, żeby ci nie zawilgotniał ani wręcz nie przemókł w deszczu – [**wodoszczelne worki i organizery**](/c/sprzet/worki-i-organizery) zadbają o to, żeby przynajmniej twój śpiwór, puchówka i ubrania do spania zawsze zostały suche.

Ze względu na oddalenie i brak zasięgu na dużej części szlaku, na wypadek kontuzji do indywidualnego rozważenia zostaje, czy chcesz nosić ze sobą komunikator satelitarny (np. Garmin Inreach Mini) albo osobisty lokalizator GPS z funkcją wezwania pomocy SOS. W sytuacjach awaryjnych telefon satelitarny bywa dostępny w chatach, które dzieli od siebie zwykle najwyżej dzień marszu.

[Sawyer Squeeze SP131](/p/sawyer-squeeze-sp131.md)

## **Logistyka na szlaku**

#### **Biwakowanie**

Zgodnie ze szwedzkim prawem „Allemansrätten” (prawo powszechnego dostępu do przyrody) można **biwakować na łonie natury wszędzie tam**, gdzie nie jest to wyraźnie zakazane i gdzie nie znajdujesz się w pobliżu żadnych zabudowań. W okolicy niezamieszkanego i odludnego szlaku Kungsleden nie stanowi to akurat wielkiego problemu. Czasem problemem bywa jednak znalezienie odpowiedniego, niepodmokłego miejsca albo miejsca w zaciszu – na otwartych równinach i płaskowyżach naprawdę silny wiatr potrafi utrudnić rozstawienie namiotu i zakłócić spokojny sen.

Oczywiście obowiązują tu też **wyjątki** i konkretnie na szlaku Kungsleden dotyczy to **Parku Narodowego Abisko**. Na tym odcinku możesz biwakować tylko w dwóch wyznaczonych do tego miejscach – przy schronie Nissonjokk (4 km od Abisko, za darmo) i przy chacie Abiskojauare Fjällstuga (14 km od Abisko, za opłatą).

Przenocować możesz też bezpośrednio w **chatach górskich**, których jest po drodze około 20. Z wyjątkiem kilku z nich nie oczekuj jednak żadnego hotelowego luksusu, choć ceny sugerowałyby raczej, że będziesz spać w królewskim apartamencie w Hiltonie. Śpi się na piętrowych pryczach z materacami, w małych pomieszczeniach. Prądu ani ciepłej wody w większości chat nie ma. Do dyspozycji są kuchnie wyposażone w naczynia, z możliwością gotowania we własnym zakresie. Z wyjątkiem dwóch sekcji (Kvikkjokk – Jäkkvik, Jäkkvik – Ammarnäs) szlak dałoby się zaplanować z noclegami wyłącznie w chatach. Jeśli zdecydujesz się spać pod dachem, w suchym miejscu, polecamy rezerwować miejsca z wyprzedzeniem na [stronie](https://www.swedishtouristassociation.com/) STF. Wraz z rosnącą popularnością szlaku miejscami w głównym sezonie może bowiem zabraknąć wolnych miejsc. Przy chatach zwykle można za opłatą biwakować i korzystać z ich zaplecza sanitarnego (łazienka, kuchnia, wiata). Więcej o spaniu w chatach górskich, wraz z linkiem do cen i możliwości płatności, znajdziesz [tutaj](https://www.swedishtouristassociation.com/our-accommodation-types/stay-stf-mountain-cabin/) (informacje obejmują wszystkie chaty zarządzane przez STF, nie tylko te na szlaku Kungsleden). W miejscowościach Jäkkvik i Ammarnäs można spać w przystępnych cenowo **hostelach**, gdzie dodatkowo do dyspozycji jest prąd, ciepły prysznic, ewentualnie też pranie za opłatą.

Po drodze natkniesz się też na mnóstwo mniejszych i skromnych **schronów**. To zimowe biwaki i chatki awaryjne, których nie powinno się jednak nadużywać – nocować w nich należy tylko w razie potrzeby. Przy niesprzyjającej pogodzie dają jednak przyjemne schronienie, na przykład na ugotowanie obiadu czy kolacji. Większość tych schronów znajdziesz zaznaczoną w [mapy.cz](https://mapy.cz/s/magehufono).

#### **Zaopatrzenie**

Możliwości zaopatrzenia na szlaku są **dość ograniczone**, znajdujesz się bowiem w dość odludnym rejonie. Supermarkety o szerokim wyborze i normalnych szwedzkich cenach znajdziesz na początku i końcu trasy **w Abisko** i **Hemavanie**, a w trakcie wędrówki już tylko w 2 osadach: **Jäkkvik** i **Ammarnäs**, które leżą jednak dopiero w drugiej połowie szlaku.

Douzupełnić zapasy można też **w niektórych chatach górskich** po drodze, nie licz jednak na szeroki wybór żywności (w porównaniu z klasycznymi supermarketami) – przygotuj się za to na ekstremalną górską przebitkę w postaci co najmniej dwukrotnie wyższej ceny. Jedno i drugie wynika z tego, że większość chat jest trudno dostępna, a zapasy dowozi się do nich helikopterami albo zimą na skuterach śnieżnych. Oferta pod koniec sezonu będzie jeszcze bardziej ograniczona, bo to, co najlepsze i najlepiej sprawdza się na szlaku, wykupią prawdopodobnie wędrowcy przed tobą. Więcej o możliwościach zaopatrzenia w chatach przeczytasz [tutaj](https://www.swedishtouristassociation.com/stf-mountain-shops-shop-off-beaten-track/). Znajdziesz tam też mapkę chat ze sklepami i przykłady produktów, które możesz w nich kupić (wraz z cenami). Licz się także z ograniczonymi godzinami otwarcia – zwykle otwarte jest przed południem między 8 a 10 oraz po południu między 16 a 18.

Jeśli przed szlakiem spędzasz jeszcze czas w jakimś większym mieście (np. Sztokholm albo Kiruna), możesz sobie wysłać **paczkę z zaopatrzeniem** (resupply box) do Kvikkjokk (przez firmę [Bussgods](https://www.bussgods.se/)). W Kvikkjokk jest wprawdzie mały sklepik, ale podobnie jak w chatach górskich jego zapasy bywają ograniczone. Znajdziesz tam jednak także **hiker box**, do którego kończący tu wędrowcy odkładają jedzenie albo kartusze gazowe, których już nie potrzebują.

Kolejną możliwością zaopatrzenia jest **skorzystanie z autobusów z punktów dojazdowych** (Kvikkjokk, Nikkaluokta, Vakkotavare, Kebnats) i **podjechanie na zakupy do większych wsi lub miast** w szerszej okolicy. Ten wariant zajmuje jednak często sporo czasu – zależnie od połączeń i odległości od miast. Może to być nawet całodniowa wycieczka.

Jeśli przed startem szukasz kartusza gazowego do gotowania, kupisz go w stacji turystycznej Abisko (jeśli idziesz z północy) albo w Hemavanie (jeśli ruszasz z południa). Kartusze można też zdobyć w niektórych chatach lub punktach zaopatrzenia po drodze.

#### **Woda**

Woda na szlaku Kungsleden nie stanowi **żadnego problemu**. Możliwe, że będziesz jej mieć nawet aż za dużo, bo pewnie nieraz przeleci ci też do butów albo do plecaka. Układ wszystkich strumyków, rzek i jezior jest jednak na tym szlaku naprawdę świetny, nie potrzebujesz więc dużej pojemności na noszenie wody (dla większości osób będzie to maks. 3 litry).

Choć woda wydaje się czysta i przejrzysta, ze względów bezpieczeństwa polecamy zawsze używać [filtra do wody](/c/sprzet/filtry-do-wody).

[HydroBlu Versa Flow Water Filter Package](/p/hydroblu-versa-flow-water-filter-package.md)

## **Zagrożenia i trudność**

#### **Pogoda**

Czego możesz się spodziewać po skandynawskiej pogodzie latem? Absolutnie wszystkiego! Czyli spokojnie także śniegu. Pogoda bywa **zmienna** i często też **deszczowa, z silnym wiatrem**. Możesz mieć szczęście i przez dwa tygodnie cieszyć się błękitnym niebem bez jednej chmurki albo przez całą drogę będzie padać. Najpewniej jednak wyjdzie coś pośrodku. Najpóźniej od września licz się z wyraźnym spadkiem temperatur, przygruntowymi przymrozkami, możliwymi opadami śniegu i burzami.

Ponieważ zasięgu na szlaku jest jak na lekarstwo, raczej nie będziesz mieć możliwości codziennego sprawdzania prognozy pogody. W chatach zwykle znajdziesz jednak **wywieszoną aktualną prognozę** na kolejne dni, ewentualnie możesz dopytać obsługę chaty.

#### **Teren**

Pięknie utrzymana i wydeptana ścieżka, drewniane pomosty, mostki nad potokami i rzekami, ale też kamienisty teren, bagna i mokradła. Na szlaku Kungsleden zaznasz wszystkiego po trochu. Dzięki dobremu oznakowaniu i niewielkiemu przewyższeniu **nie jest to szlak trudny technicznie** – nie będziesz przechodzić przez żadne eksponowane ani niebezpieczne odcinki.

Po drodze czeka cię **7 przepraw przez jeziora**. Część z nich możesz pokonać **o własnych siłach** łodziami wiosłowymi, które są dostępne za darmo. Obowiązuje tam jednak zasada, że na każdym brzegu musi zostać co najmniej jedna łódka. Jeśli więc jesteś na brzegu, gdzie dostępna jest tylko jedna łódź, a po przeciwnej stronie są dwie, będziesz musiał pokonać jezioro aż 3 razy, żeby dodatkowo przyholować jedną łódkę z drugiej strony na brzeg, z którego wyruszałeś. Całą sytuację może komplikować silny wiatr, deszcz i odległość między brzegami (nawet kilka kilometrów).

Z wyjątkiem pierwszego jeziora (Tjarvekallegiehtje, odległość 500 m, 3 km za Jäkkvik) można skorzystać z przeprawy **motorówkami z obsługą**, które nie są jednak darmowe i zwykle kursują tylko **kilka razy dziennie**. Trochę zamieszania wprowadza też fakt, że za niektóre przeprawy da się zapłacić tylko gotówką, a za inne tylko kartą. Licz się z ceną 150–400 SEK za jeden przejazd. Więcej informacji o transporcie przez jeziora przeczytasz [tutaj](https://www.swedishtouristassociation.com/boats-in-the-mountains/).

Na jednym 30-kilometrowym odcinku szlaku Kungsleden prawdopodobnie skorzystasz, jak większość wędrowców, z **transportu autobusowego**. Chodzi o część między Vakkotavare i Kebnats, skąd z autobusem bezpośrednio łączy się przeprawa łodzią przez jezioro do przystani Saltoluokta. Autobus kursuje 1–2 razy dziennie (zależnie od sezonu). Zatrzymuje się dodatkowo na pół godziny w Stora Sjöfallet, gdzie jest mała restauracja i sklepik z możliwością naładowania elektroniki.

- [Yate Emergency Blanket Silver](/p/yate-emergency-blanket-silver.md)
- [Hyberg ZIP Bag Lite](/p/hyberg-zip-bag-lite.md)
- [Liteway Wash Bag](/p/liteway-wash-bag.md)
- [Sea To Summit Wilderness Wash 100 ml](/p/sea-to-summit-wilderness-wash-100-ml.md)
- [EuroSchirm Swing Liteflex Silver](/p/euroschirm-swing-liteflex-silver.md)
- [Darn Tough Women's Bear Town Micro Crew Lightweight](/p/darn-tough-bear-town-micro-crew-lightweight-womens.md)
- [Darn Tough Women's Critter Club Micro Crew Lightweight](/p/darn-tough-critter-club-micro-crew-lightweight-womens.md)
- [Darn Tough Men's PCT Micro Crew Lightweight](/p/darn-tough-pct-micro-crew-lightweight-mens.md)
- [Nitecore NU33](/p/nitecore-nu33.md)
- [Nitecore NB Air](/p/nitecore-nb-air.md)
- [Flextail ZERO pump](/p/flextail-zero-pump.md)

#### **Kontuzje i problemy zdrowotne**

Na szlaku Kungsleden mogą cię spotkać kontuzje czy problemy zdrowotne tak samo **jak wszędzie indziej**. Zranić się możesz z przeciążenia, przez potknięcie, upadek czy przy brodzeniu potoków itp. Rozwiązanie takiej sytuacji może jednak utrudniać oddalenie szlaku i brak zasięgu – bez telefonu satelitarnego czy lokalizatora człowiek sam nie wezwie pomocy.

W chłodnej pogodzie trzeba uważać na objawy **hipotermii**, czyli ogólnego, zagrażającego życiu wychłodzenia organizmu.

Mogą cię dopaść także **problemy trawienne po niefiltrowanej wodzie**, ewentualnie wśród wędrowców mogą się rozprzestrzeniać **norowirusy** na skutek gorszych nawyków higienicznych i dzielenia wspólnych przestrzeni w chatach.

#### **Zwierzęta**

Zwierzęta na szlaku Kungsleden nie stanowią problemu – wręcz przeciwnie, obserwowanie ogromnych **stad reniferów** to jedna z największych atrakcji całego szlaku.

Niemniej w Laponii występują między innymi łosie, wilki, rysie i niedźwiedzie. Ze względu na ich płochliwość i ogromną niezamieszkaną przestrzeń, którą mają do dyspozycji, spotkasz je jednak naprawdę rzadko. **Łosie** są powszechne w całej Laponii i choć zwykle są nieszkodliwe, mogą być agresywne, jeśli poczują się zagrożone (zwłaszcza samice z młodymi). W regionie występują też **niedźwiedzie brunatne**, nie wiadomo jednak, żeby kiedykolwiek zbliżały się do ludzi w poszukiwaniu jedzenia. Na szlaku Kungsleden nie jest ani wymogiem, ani zwyczajem przechowywanie żywności w bear canisterach (plastikowych pojemnikach, do których niedźwiedź się nie dostanie) ani wieszanie worków z jedzeniem na drzewie (najczęściej zresztą nie ma gdzie).

#### **Rośliny**

Na szlaku Kungsleden nie występują żadne niebezpieczne rośliny, które byłyby śmiertelnie trujące albo powodowały agresywne podrażnienia skóry. Mimo to lepiej unikaj jedzenia jakichkolwiek jagód, owoców leśnych i grzybów, których nie znasz i nie potrafisz bezpiecznie rozpoznać.

## **Alternatywy**

Kawałek od szlaku Kungsleden znajdują się **najwyższe góry Szwecji** **Kebnekaise** ze szczytem na wysokości **2097 m n.p.m**. Na szczyt prowadzą dwie drogi dojściowe od chaty Kebnekaise Fjällstation. Sama góra to ośnieżona i zlodowaciała grań z dwoma wierzchołkami. Zachodnia droga prowadzi przez szczyt Vierrarvárri i nie jest bardzo trudna technicznie, ale jest długa i wyczerpująca. Wschodnia droga przez lodowiec Björlings glaciar jest technicznie znacznie trudniejsza, z obiektywnymi zagrożeniami, takimi jak upadek do szczeliny czy ze skalnej półki. Liny poręczowe w końcowym podejściu nie są tylko ozdobą. Jeśli w ramach Kungsleden zdecydujesz się wejść na najwyższą górę Szwecji, polecamy wybrać drogę zachodnią, zarezerwować na to dość czasu i ruszać na szczyt tylko przy sprzyjającej pogodzie. Więcej informacji może ci udzielić także obsługa chaty Kebnekaise Fjällstation.

Popularnym wypadem poza szlak Kungsleden w południowo-wschodniej części Parku Narodowego Sarek jest też **góra Skierfe** (1179 m n.p.m.) z przepięknym widokiem na dolinę rzeki Rapa i deltę Laitaure. Droga na szczyt nie jest uważana za trudną i przy ładnej pogodzie na pewno nie pożałujesz, że podszedłeś kilkaset metrów w pionie więcej.

## **Praktyczne rady i wskazówki na koniec**

**Budżet:** Budżet, jak na wszystkich szlakach długodystansowych, jest mocno indywidualny i zależy od poziomu wygody, jaki chcesz sobie po drodze zapewnić. Kungsleden generalnie nie należy jednak do najtańszych szlaków długodystansowych. Jeśli chodzi o transport, licz się z samolotem, pociągami i autobusami na początek oraz koniec szlaku, z co najmniej jednym autobusem w środku trasy i z opłatami za przeprawy przez jeziora. Zaoszczędzisz na noclegach, jeśli będziesz spać wyłącznie w namiocie i nie będziesz korzystać z drogich chat górskich. Za biwak przy chacie też się płaci. Jedzenie na początek szlaku możesz przywieźć ze sobą albo kupić taniej (jak na szwedzkie warunki) w supermarkecie w większym mieście przed startem. Raczej nie ominie cię jednak zakup jedzenia albo przynajmniej niewielkie douzupełnienie zapasów w zawyżonych cenowo chatach górskich po drodze.

**Płatności:** Płatność bezgotówkowa jest w całej Szwecji standardem i nie inaczej jest na szlaku Kungsleden. W niektórych chatach to nawet jedyna możliwość zapłaty, co dla wielu osób bywa zaskakujące, skoro nie ma w nich nawet prądu. Warto jednak mieć zawsze przy sobie także trochę gotówki na ewentualne opłaty za transport łodzią.

**Zasięg telefoniczny:** Na szlaku Kungsleden pokrycie zasięgiem jest bardzo słabe. Przede wszystkim w północnej części szlaku, między Abisko a Kvikkjokk, pokrycie jest niemal zerowe (poza kilkoma miejscami). Im dalej na południe, tym częściej na zasięg trafisz – zwłaszcza w wyższych partiach.

**Ładowanie elektroniki:** W większości chat nie ma prądu, nie da się więc w nich naładować telefonu, powerbanków, czołówek itp. Tylko w kilku lepiej wyposażonych chatach ta usługa jest dostępna. Elektronikę naładujesz też w autobusie, w hostelach albo restauracjach w większych osadach (Abisko, Jäkkvik, Ammarnäs, Hemavan) itp. Ze względu na brak zasięgu polecamy trzymać telefon w trybie samolotowym i oszczędzać baterię. Przyda się również niezawodny [powerbank](/p/nitecore-nb20000-power-bank-gen3) o odpowiedniej pojemności.

**Grupa na FB:** Jeśli chcesz znaleźć towarzyszy na szlak albo czegoś w sprawie Kungsleden nie wiesz, poszukaj w historii lub zapytaj innych wędrowców na facebookowej grupie [Kungsleden / King’s Trail](https://www.facebook.com/groups/1152014041572055). Grupa jest całkiem aktywna i na pewno znajdzie się ktoś, kto podobny problem już rozwiązywał. W komentarzach często znajdziesz też przydatne wskazówki i rady od osób, które szlak już z powodzeniem przeszły.

Autorzy zdjęć: Jiří Novák, Martin Benc

This post is also available as [HTML](/blog/kungsleden-przewodnik).

## Sitemap

See the full [sitemap](/sitemap.md) for all pages.