--- title: "Długie szlaki w deszczu – jak pozostać suchym i w cieple?" description: "Jak pozostać suchym i w cieple na długich szlakach w deszczu? Przeczytaj spostrzeżenia, porady i wskazówki od Martina Bence, który ma za sobą PCT i szereg innych szlaków." canonical_url: "https://gramino.pl/blog/dlugie-szlaki-w-deszczu" last_updated: "2021-03-23" --- # Długie szlaki w deszczu – jak pozostać suchym i w cieple? Authors: Martin Benc Date: 2021-03-23 Jak pozostać suchym i w cieple na długich szlakach w deszczu? Przeczytaj spostrzeżenia, porady i wskazówki od Martina Bence, który ma za sobą PCT i szereg innych szlaków. „Trzymaj się i nie przemoknij” – żegna się ze mną Sabrina 50 kilometrów przed granicą z Kanadą. Choć mamy za sobą niemal 4300 kilometrów na [Pacific Crest Trail](/blog/pct-2019-wywiad-po-2400-km), nawet na ostatnich metrach nie możemy jeszcze świętować. Pada śnieg, rzeczy mamy mokre, a ekipa naszej austriackiej koleżanki woli jeszcze wyskoczyć do miasta i tam przeczekać najgorsze. W końcu jednak i oni się mobilizują i ruszają kilka minut za nami, na spotkanie ostatniej szalonej nocy. Spotykamy się wszyscy w górach, kilkadziesiąt minut przed północą. Zmarznięte ręce ogrzewa ogień, który od jakiegoś czasu podtrzymują Terka i Luboš. Jest nas ponad dziesięcioro i **większość z nas nie ma suchych rzeczy na przebranie**. Mnie jednak to nie grozi, bo mam swoje zasady i choć nocą jest mróz, pozostaję w miarę w cieple i suchości. W tym artykule **przedstawię ci kilka sprawdzonych zasad, których trzymam się w deszczową pogodę**. To nie jest uniwersalny poradnik dla wszystkich. To nawyki, które sprawdzają się u mnie, ale niekoniecznie sprawdzą się u ciebie. Potraktuj więc całość jako mój punkt widzenia i inspirację, a nie gotową instrukcję. ## W dzień mokry, w nocy suchy Dobry sen jest ważny na długich szlakach. Wraz ze zbilansowaną dietą stanowi podstawę szybkiej regeneracji i utrzymania ciała w dobrej formie, nawet przy dużym wysiłku przez kilka tygodni z rzędu. W dzień można przemoknąć do suchej nitki, nawet w nieprzemakalnej odzieży. **Ważne jednak, żeby wieczorem otworzyć plecak i znaleźć w nim kompletny zestaw suchych ubrań na zmianę**. **W plecaku zawsze zostawiam przynajmniej kurtkę puchową, kalesony, jedną koszulkę, bokserki, skarpety i rękawiczki**. Podczas marszu można się choć trochę rozgrzać. Jasne, często człowiek jest przemarznięty do szpiku kości, ale w pełni odczuwa to dopiero, gdy się zatrzyma. Nawet najlepsza nieprzemakalna odzież ma swoje ograniczenia. Dlatego często poczujesz wilgoć także w najlepszych modelach na rynku. Dotarcie na biwak z wilgotną lub mokrą puchówką to najgorsze, co może ci się przytrafić. Wolę więc trochę pocierpieć w dzień, a wieczorem mieć komfort. Dobry sen = podstawa sukcesu. Przy kilkudniowym deszczu trzymam się tych samych zasad. Zakładanie rano mokrych ubrań, kiedy w plecaku czeka druga, sucha koszulka, nie jest przyjemne, ale uwierz, że wieczorem sobie za to podziękujesz. Gdy tylko ruszysz, po kilku minutach przestaniesz odczuwać dyskomfort. - [Turbat Maya 2 LS Mns](/p/turbat-maya-2-ls-mns.md) - [Montane Protium Lite Pull-On](/p/montane-mens-protium-lite-pull-on.md) - [Turbat Dja Wmn](/p/turbat-dja-wmn.md) - [Montane Women's Protium Hoodie](/p/montane-womens-protium-hoodie.md) - [Turbat Maya Hood Trek Mns](/p/turbat-maya-hood-trek-mns.md) - [Darn Tough Men's Hiker 1/4 Midweight](/p/darn-tough-hiker-1-4-midweight-mens.md) - [Turbat Retezat Bottom Mns](/p/turbat-retezat-bottom-mns.md) - [Patizon Merino Beanie](/p/patizon-merino-beanie.md) - [DexShell Thermlite](/p/dexshell-thermlite.md) - [Darn Tough Men's PCT Micro Crew Lightweight](/p/darn-tough-pct-micro-crew-lightweight-mens.md) - [Gramino Beanie](/p/gramino-beanie.md) ## Worki wodoszczelne Z tego powodu pakuję wszystkie rzeczy do wodoszczelnych worków. Używam worków marki Sea To Summit, konkretnie czterech. Jeden jest kompresyjny (rozmiar L) i ma dno z [membraną eVent](/p/sea-to-summit-evac-compression-dry-bag). Wkładam do niego śpiwór, który mogę łatwo skompresować do potrzebnego rozmiaru. Pozostałe worki są z serii [Lightweight](/p/sea-to-summit-lightweight-dry-bag). Mam 3 rozmiary – 20 l na jedzenie, 13 l na ubrania, 8 l na elektronikę, apteczkę, dokumenty itp. Ta wersja jest wytrzymalsza od popularnej wersji [Ultra-Sil](/p/sea-to-summit-ultra-sil-dry-bag) i zdecydowanie poleciłbym ją każdemu. Z serią Ultra-Sil zaoszczędzisz wprawdzie trochę gramów, ale wymaga ona delikatniejszego traktowania. Na PCT widziałem worki Ultra-Sil podarte już po kilku tygodniach. Moje worki [Lightweight](/p/sea-to-summit-lightweight-dry-bag) wytrzymały bez uszkodzeń do końca PCT. Niektórzy pakują wszystko do jednego dużego worka (na przykład na śmieci). Ten sposób chroni przed wodą z zewnątrz. Jeśli jednak jakaś część wyposażenia jest choćby lekko wilgotna, para może skroplić się wewnątrz worka. Osobiście nie polecam tego rozwiązania, również ze względu na organizację i ułożenie rzeczy. Lubię móc łatwo **oddzielić na przykład wilgotny śpiwór, wkładając go do osobnego worka, a potem wyjąć go podczas obiadu i dosuszyć**. Dzięki temu w ogóle nie styka się z resztą wyposażenia (ubraniami). - [Sea To Summit Ultra-Sil Dry Bag](/p/sea-to-summit-ultra-sil-dry-bag.md) - [Sea To Summit Lightweight Dry Bag](/p/sea-to-summit-lightweight-dry-bag.md) - [Sea To Summit eVac Compression Dry Bag](/p/sea-to-summit-evac-compression-dry-bag.md) - [Sea To Summit Lightweight View Dry Bag](/p/sea-to-summit-lightweight-view-dry-bag.md) - [Sea To Summit Lightweight Stuff Sack](/p/sea-to-summit-lightweight-stuff-sack.md) ## Woreczki strunowe Na rzeczy, które muszę mieć pod ręką, a nie spakowane w plecaku, używam woreczków strunowych (zamykanych torebek). Nie są szczególnie trwałe, ale kosztują kilka koron i można je kupić w co drugim supermarkecie. **Jeśli używasz telefonu do nawigacji, zdecydowanie polecam schować go do suchego woreczka od razu, gdy zacznie padać**. Deszcz potrafi utrudnić obsługę ekranu dotykowego, a czasem wykończyć cały telefon. ## Pokrowiec przeciwdeszczowy na plecak Pokrowiec na pierwszy rzut oka może wydawać się idealnym elementem wyposażenia, ale pozory czasem mylą. Osobiście **pokrowca** **używam tylko przy słabym deszczu lub mżawce**. Podczas mocniejszego, długotrwałego deszczu nieraz zdarzyło mi się, że woda dostała się pod pokrowiec od strony pleców, a następnie utworzyła dosłownie jeziorko, w którym dół plecaka moczył się przez kilka godzin. To niezbyt miłe odkrycie, gdy potem wyciągasz kompletnie mokry worek na śpiwór. ## Nieprzemakalna kurtka i spodnie Nieprzemakalna kurtka to podstawa na długich trekkingach. Bez porządnej kurtki nie powinieneś ruszać nawet latem w czeskie góry. Może nadejść niespodziewana burza, ochłodzenie i problem gotowy. Mam kilka nieprzemakalnych kurtek. Solidniejsze modele z Gore-Texu o większej gramaturze wybieram na krótsze wycieczki, a właściwie na takie, podczas których wiem, że wieczorem będę mógł całkowicie wysuszyć kurtkę. **Na długie trekkingi wybieram jak najlżejszą i jak najlepiej oddychającą kurtkę o wystarczającej wodoodporności mierzonej wysokością słupa wody**. Obecnie mam dwie kurtki z membraną Pertex Shield. Waga i oddychalność mają dla mnie kluczowe znaczenie. **Kurtka musi schnąć jak najszybciej**. Dla przykładu – kurtka ważąca mniej niż 200 gramów schnie na ciele w godzinę. W przypadku kurtki z Gore-Texu ważącej około 400 gramów mogą to być spokojnie trzy godziny. Spodnie z membraną eVent potrafiły wyschnąć na mnie w niecałe pół godziny. Jeśli pada przez cały dzień aż do wieczora, **staram się jeszcze przez chwilę mieć mokre rzeczy na sobie, nawet kiedy jestem już „na sucho” pod dachem lub w namiocie**. Właśnie po to, **żeby jak najszybciej wyschły**. Oczywiście nie może mi być przy tym zimno. Na zwykłe wycieczki noszę normalne spodnie sportowe, a nieprzemakalne zabieram naprawdę tylko dla oszczędności wagi i ochrony podczas kilkudniowego deszczu. Poza tym przez większość czasu chodzę w szortach, nawet przy dość niskich temperaturach. Ciało szybko się przystosowuje i staje się odporniejsze na chłód, również dlatego **warto mieć oddychającą odzież, bo pot = wilgoć = zimno**. - [Montane Minimus Jacket](/p/montane-mens-minimus-jacket.md) - [Liteway Movlite Jacket](/p/liteway-movlite-jacket.md) - [Sea To Summit Ultra-Sil™ Nano™ Poncho](/p/sea-to-summit-ultra-sil-nano-poncho.md) - [Liteway Movlite Pants](/p/liteway-movlite-pants.md) - [Liteway Poncho Pyraomm](/p/liteway-poncho-pyraomm.md) - [Montane Phase Nano Jacket](/p/montane-mens-phase-nano-jacket.md) - [Montane Women's Phase Lite Jacket](/p/montane-womens-phase-lite-jacket.md) - [Montane Women's Minimus Lite Jacket](/p/montane-womens-minimus-lite-jacket.md) ## Buty z membraną **Na dłuższe wędrówki zawsze chodzę w jak najbardziej przewiewnych butach sportowych**. Jasne, w deszczu i mokrym terenie nie jest to rewelacja, ale gdy tylko przestanie padać, wystarczy zdjąć buty podczas obiadu i po chwili są niemal suche. Przemoczone buty trekkingowe będą schnąć nawet kilka dni. Poza tym nawet gdy nie pada, w ciepłe dni stopy mocno się w nich pocą, co sprzyja powstawaniu odcisków i pęcherzy. Butów z membraną używam więc tylko na krótszych wycieczkach, przede wszystkim zimą. [Topo Athletic Men's Terraventure 4](/p/topo-athletic-terraventure-4-mens.md) ## Wodoodporne skarpety Cud czy ściema? Żadna z tych odpowiedzi nie jest trafna. W przypadku [wodoodpornych skarpet](/c/odziez/wodoodporne-skarpety) trzeba wziąć pod uwagę kilka czynników. Po pierwsze, masę ciała i nacisk, jaki będziesz wywierać na membranę w skarpetach. Mówiąc prosto, im więcej ważysz, tym szybciej przeciśniesz wilgoć przez membranę. Drugim ważnym czynnikiem jest pocenie się. Wodoodporne skarpety nie wyróżniają się oddychalnością. Z tych powodów **zakładam wodoodporne skarpety tylko wtedy, gdy rano jest bardzo zimno i mam mokre buty**. To jednak kwestia indywidualna i na przykład [Kuba](/blog/pct-2019-wywiad-po-2400-km), który jest o x kilogramów lżejszy, nie może się ich nachwalić. ## Czapka z daszkiem Szczególny element wyposażenia, który doceniam nie tylko jako **ochronę przed słońcem, ale też w deszczu**. Myślę, że każdy, kto nosi okulary, wie, o czym mówię. [Gramino Trucker Hat](/p/gramino-trucker-hat.md) ## Namiot / schronienie [Namioty, tarpy, płachty biwakowe](/c/spanie/namioty) i podobne rozwiązania to temat na cały artykuł. Każdemu odpowiada coś innego. **Zawsze wybieraj schronienie pod kątem warunków, w jakie się wybierasz**. Jeśli śpisz na łące za domem, wystarczy ci płachta lub tarp. Jeśli wybierasz się w góry, gdzie trawy jest niewiele, a podłoże jest ubite, podczas mocnego deszczu woda będzie rozpryskiwać się od ziemi. Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że woda z błotem potrafi zabrudzić moskitierę sypialni nawet do pół metra nad ziemią. Pod podłogę kładę [Tyvek](/p/tyvek-groundsheet-230-x-75-cm) (płachtę), żeby sypialnia namiotu nie brudziła się od spodu. **Kiedy suszę rzeczy w namiocie, nigdy nie kładę ich przy nogach ani po bokach śpiwora, żeby nie zawilgotniał**. Suszę je raczej w okolicy głowy albo rozwieszam, jeśli nie kapie z nich woda. Spanie pod gołym niebem jest piękne i romantyczne, ale nie zapominaj o rosie. Jeśli już śpię tak na dziko, staram się przynajmniej być w lesie, gdzie gałęzie drzew dają częściową osłonę. [Liteway Illusion Duo Tent (2024)](/p/liteway-illusion-duo-tent-2024.md) ## Mata do spania Polubiłem materac dmuchany [**NeoAir Xlite**](/p/therm-a-rest-neoair-xlite-nxt) marki Therm-a-Rest. Jeśli wilgoć przeniknie przez podłogę namiotu i rano materac jest mokry, nie zwijam go od razu, tylko najpierw składam na pół (suchą górną powierzchnią do środka), a dopiero potem roluję. To nie daje 100% skuteczności, ale zawsze coś. Jeśli nosisz karimatę piankową przypiętą na zewnątrz plecaka, polecam zapakować ją w worek na śmieci albo na przykład w Tyvek. Mógłbym oczywiście omówić jeszcze wiele innych elementów wyposażenia, ale te wydają mi się najważniejsze, jeśli chodzi o zachowanie choć odrobiny komfortu podczas deszczu i śniegu. Zawsze wybieraj sprzęt, który odpowiada tobie i, przede wszystkim, który już sprawdziłeś w praktyce. **Jeśli masz w plecaku sprzęt, na którym możesz polegać, dużo bardziej cieszysz się wyprawami w naturę**. Nie ma gorszego uczucia niż zastanawianie się, czy przetrwasz noc pod tarpem, co do którego nie masz pewności, że wytrzyma porządną ulewę, albo wyciąganie kurtki, której wodoodporność budzi poważne wątpliwości nawet przy lekkim deszczu. Odpowiedni sprzęt to podstawa pobytu w górach. Nieprzemakalną kurtkę z kapturem powinieneś mieć praktycznie na każdej wycieczce w teren. Zajmuje minimum miejsca w plecaku i znacznie zmniejsza ryzyko wychłodzenia przy nagłej zmianie pogody. **Powinieneś też wiedzieć, jakie warunki czekają na ciebie w górach. Sprawdzenie prognozy pogody, profilu i trudności trasy powinno być oczywistością.** W górach odpowiadasz nie tylko za siebie. Jeśli wpadniesz w kłopoty i masz szczęście, że w pobliżu jest ktoś gotowy ci pomóc, narażasz na trudności również tę osobę. Ratownicy górscy też są tylko ludźmi, a nie robotami, więc o tym pamiętaj! - [Therm-a-Rest NeoAir XTherm NXT](/p/therm-a-rest-neoair-xtherm-nxt.md) - [Therm-a-Rest NeoAir XLite NXT](/p/therm-a-rest-neoair-xlite-nxt.md) - [NEMO Tensor All-Season](/p/nemo-tensor-all-season.md) - [NEMO Tensor Elite](/p/nemo-tensor-elite.md) - [Sea To Summit Ultralight Insulated](/p/sea-to-summit-ultralight-insulated.md) - [NEMO Switchback](/p/nemo-switchback.md) - [Therm-a-Rest Z Lite Sol](/p/therm-a-rest-z-lite-sol.md) - [EVA Foam Pad 3 mm](/p/eva-foam-pad-3-mm.md) - [Tyvek 150x250 cm (dla 2 osób)](/p/tyvek-groundsheet-250-x-150-cm.md) - [Gramino Ultralight Sit Pad](/p/gramino-ultralight-sit-pad.md) - [Big Agnes TwisterCane BioFoam Hiking Seat](/p/big-agnes-twistercane-biofoam.md) - [Yate EVA Classic 1,0](/p/yate-eva-classic-10-mm.md) This post is also available as [HTML](/blog/dlugie-szlaki-w-deszczu). ## Sitemap See the full [sitemap](/sitemap.md) for all pages.